Yerden ısıtma hava alma nasıl yapılır? Kollektörden adım adım
Yerden ısıtma hava alma, borulardaki havanın kollektör üzerindeki pürjörden dışarı verilmesidir: kombi ve pompa kapatılır, 15–30 dakika beklenir, devreler tek tek açılarak pürjörden su gelene kadar hava bırakılır, ardından basınç soğukken 1,5–2 bar aralığına tamamlanır. Bu işlem yalnız borulu, kombi ya da ısı pompalı sulu yerden ısıtma tesisatında yapılır.
Bu rehberde yerden ısıtma hava alma işleminin belirtilerini, gerekli ekipmanı, yedi adımlık uygulamayı, debimetre kontrolünü, ne sıklıkla yapılacağını ve ne zaman servis çağrılması gerektiğini bulacaksınız.
Son güncelleme: 30.09.2026 · Yazar: Şükrü Şimşirkaya — ISITMAX İmalat ve Mühendislik
Yerden ısıtma borularına hava neden girer?
Borulara hava üç yoldan girer: ilk dolumda boruda kalan hava, suda çözünmüş olup ısındıkça ayrışan gazlar ve basınç düşük kaldığında bağlantılardan içeri çekilen hava. Kapalı devre bir tesisatta bu hava kendiliğinden yok olmaz; en yüksek noktaya, yani çoğu zaman kollektöre ya da uzun devrelerin dönüş kısımlarına toplanır.
Yerden ısıtma devreleri radyatör tesisatından farklıdır. Borular zeminde yatay ve uzun seyreder; tek bir devre 16 mm boruda genellikle 80–100 metreyi bulur. Su hızı düşüktür, bu yüzden hava kabarcığı suyla kolayca sürüklenmez ve borunun bir bölümünde cep yapar. Cep olan devrede su dolaşmaz, o devrenin beslediği zemin ılık kalır.
Çözünmüş hava meselesi fiziksel bir olaydır: su ısındıkça içinde tutabildiği gaz miktarı azalır. Bu yüzden yeni doldurulmuş bir tesisatta ilk ısıtma haftalarında hava yeniden birikir. Sistemin genel çalışma mantığı için: Underfloor heating — Wikipedia.
Tesisatta hava olduğunu gösteren 5 belirti
Havalı bir tesisat genellikle kendini ses, basınç ve soğuk kalan bir oda ile belli eder. Aşağıdaki belirtilerden ikisi birlikte görülüyorsa önce yerden ısıtma hava alma işlemini yapın, sonra başka arızaya bakın.
- 1 · Bazı odalar ısınmıyor
- Kombi çalışıyor, bir oda ısınıyor, diğeri soğuk kalıyor. Soğuk odanın devresinde hava cebi olması en sık sebeptir.
- 2 · Şırıltı ya da fokurdama sesi
- Kollektörde veya duvar içindeki bağlantılarda su akarken kabarcık sesi duyulur. Ses çoğunlukla pompa çalıştıktan sonraki ilk dakikalarda belirgindir.
- 3 · Kombi basıncı düşüyor
- Otomatik pürjörler havayı bıraktıkça basınç birkaç onda bir bar düşer. Hava bittiğinde düşüş durur; durmuyorsa kaçak aranır.
- 4 · Debimetre sıfırda ya da oynuyor
- Devrenin debimetre camında şamandıra kalkmıyor, titriyor ya da camın içinde kabarcık görünüyor.
- 5 · Kombi arıza kodu veriyor
- Düşük basınç veya aşırı ısınma uyarısı, pompanın havalı çalıştığını gösterebilir. Hata kodunun anlamı kombinin kendi kılavuzundan okunur.
Soğuk oda sorunu her zaman hava değildir; kapalı kalmış bir devre vanası, arızalı termostat ya da yanlış kombi ayarı da aynı sonucu verir. Olası sebeplerin tam listesi yerden ısıtma ısıtmıyor problemi ve çözümü yazısında.
Kollektörden hava almak için gerekli ekipman
Yerden ısıtma hava alma için özel alet gerekmez; kollektörün yapısını tanımak yeterlidir. Kollektör iki gövdeden oluşur: üstte gidiş, altta dönüş. Her gövdenin bir ucunda pürjör, çoğunda altında da boşaltma (dolum) vanası bulunur. Kollektörün parçalarını ayrıntılı tanımak için kollektör nedir, nasıl çalışır rehberine bakın.
| Ekipman | Ne işe yarar | Not |
|---|---|---|
| Pürjör anahtarı ya da düz tornavida | Manuel pürjörü açıp kapatmak | Otomatik pürjörde gerekmez |
| Küçük kap ve bez | Pürjörden gelen suyu toplamak | Kollektör dolabının altı ıslanmasın |
| Hortum (1/2″) | Boşaltma vanasından yıkama ve dolum | Yalnız ilk dolum ve tam hava tahliyesinde |
| Kombi manometresi | Basıncı okumak | Isı pompalı sistemde tesisat manometresi |
| Kombi doldurma musluğu | Eksilen suyu tamamlamak | Genellikle kombinin altındadır |
Otomatik pürjör, içindeki şamandıra sayesinde havayı sürekli ve kendiliğinden atar; kapağı gevşek bırakılmışsa çalışır. Manuel pürjör ise vida ya da düğmeyle elle açılır. Birçok kollektörde gidiş ve dönüş gövdesinde birer otomatik pürjör bulunur; buna rağmen devrelerin içindeki hava cebi elle yapılan devre devre işlemle çıkarılır.
Yerden ısıtma hava alma adım adım: kollektörden 7 adım
Sezon başı yerden ısıtma hava alma işlemi kombi kapalıyken yapılır ve bir konut tesisatında yaklaşık 30–60 dakika sürer. Sıra önemlidir: önce pompa durur, hava toplanır, sonra devreler tek tek açılır.
Kombiyi ve pompayı kapatın: kombiyi kapalı konuma alın; ısı pompalı sistemde ısı pompasını ve varsa ayrı sirkülasyon pompasını durdurun. Çalışan pompa havayı devre içinde dolaştırır, pürjöre ulaştırmaz.
15–30 dakika bekleyin: su durulunca kabarcıklar yükselir ve kollektör gövdesine toplanır. Tesisat sıcaksa suyun ılımasını beklemek hem güvenli hem daha etkilidir; pürjörden 40 °C üzerinde su gelebilir.
Basıncı okuyun ve not edin: kombi manometresindeki değeri yazın. Hava alırken basınç düşecek; başlangıç değeri, ne kadar su tamamlanacağını gösterir.
Devreleri kapatın, yalnız birini açık bırakın: dönüş gövdesindeki devre vanalarını (mavi kapaklar) saat yönünde kapatın, birinci devreyi açık bırakın. Böylece pürjöre gelen hava tek bir devreden gelir ve cebi daha kolay atılır.
Pürjörü açın, su gelene kadar bekleyin: kabı altına tutup manuel pürjörü çeyrek ya da yarım tur açın. Önce tıslama, sonra köpüklü su, en son kesintisiz su gelir. Kesintisiz su geldiğinde pürjörü kapatın.
Sıradaki devreye geçin: birinci devreyi kapatıp ikinciyi açın ve 5. adımı tekrarlayın. Bütün devreler bitince tüm devre vanalarını yeniden açın.
Basıncı tamamlayın, kombiyi çalıştırın: sistem soğukken basıncı 1,5–2 bar aralığına getirin, kombiyi açın ve 20–30 dakika çalıştırıp debimetreleri kontrol edin. Ses devam ediyorsa kombiyi kapatıp işlemi bir kez daha yapın.
Bu yöntem, pompa çalışırken pürjörü açmaktan daha etkilidir: çalışan pompa havayı borunun içinde sürükler, pürjörden yalnız bir kısmı çıkar. Yerden ısıtma hava alma sırasında pürjörü tamamen sökmeyin; birkaç tur fazla açılan manuel pürjör yerinden çıkabilir ve basınçlı su boşalır.
Kollektörde manuel pürjör yoksa ve yalnız otomatik pürjör varsa 4. ve 6. adımlardaki devre sırası yine uygulanır; pürjörün kapağının gevşek olduğundan emin olun ve her devrede 2–3 dakika bekleyin. Otomatik pürjör havayı kendiliğinden atar.
Basınç tamamlama ve debimetre kontrolü
Yerden ısıtma hava alma tamamlandıktan sonra basınç her zaman düşer; soğuk tesisatta 1,5–2 bar aralığına tamamlanır. Isınan su genleşir, çalışma basıncı 2–2,5 bar civarına çıkabilir; bu normaldir.
Basınç nasıl tamamlanır?
Kombinin altındaki doldurma musluğunu yavaşça açın, manometreyi izleyin, hedef değere gelince kapatın. Musluğu hızlı açmak tesisata yeniden hava sokabilir. Basıncı 2,5 barın üstüne çıkarmayın: kombilerdeki emniyet ventili genellikle 3 barda açar ve su atar.
Debimetre ne göstermeli?
Debimetre (rotametre), her devreden dakikada geçen su miktarını litre olarak gösterir. Kombi çalışırken her devrenin şamandırası kalkmalı ve sabit durmalıdır. Konut devrelerinde değer, devre uzunluğu ve oda ısı kaybına göre çoğunlukla dakikada 1–3 litre arasındadır; doğru değer projede belirlenir.
Hava alındıktan sonra bir devre hâlâ sıfırda kalıyorsa sebep çoğunlukla hava değil kapalı kalmış vana, sıkışmış termostatik başlık ya da tıkanıklıktır. Uzun devreler kısa devrelerden daha az debi alır; bu dengesizlik debimetre ayarıyla giderilir. Kombi tarafındaki gidiş sıcaklığı ayarı için yerden ısıtma kombi ayarı nasıl yapılır yazısına bakın.
| Durum | Ne anlama gelir | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Soğukta 1,5–2 bar | Normal | Müdahale gerekmez |
| Soğukta 1 barın altı | Eksik su, hava girişi riski | Hava alın, basıncı tamamlayın |
| Sıcakta 2,5 barın üstü | Fazla dolum ya da genleşme tankı sorunu | Basıncı düşürün, sürerse servis |
| Haftada 0,5 bardan fazla düşüş | Kaçak ya da genleşme tankı arızası | Servis çağırın |
| Bir debimetre sıfırda | Hava cebi, kapalı vana ya da tıkanıklık | O devrede hava alın, vanayı kontrol edin |
Basınç değerleri konut tipi kapalı devre tesisatlar için genel kabul görmüş aralıklardır; kombi ya da ısı pompası üreticisinin kılavuzundaki değer önceliklidir.
İlk dolum, sezon başı ve ısı pompalı sistemde hava alma
İlk dolumda boruların tamamı havayla doludur, bu yüzden yöntem farklıdır: hava pürjörden değil, boşaltma vanasından suyla itilerek çıkarılır. Sezon başında ise yalnız birikmiş küçük hava cepleri alınır.
İlk dolumda devre devre yıkama
Montajdan sonra her devre ayrı ayrı doldurulur: tüm devreler kapatılır, bir devre açılır, dönüş gövdesindeki boşaltma vanasına bağlı hortumdan su kabarcıksız ve kesintisiz akana kadar şebeke suyuyla itilir. Aynı işlem her devre için tekrarlanır. Bu yıkama, zeminde kalan havanın büyük bölümünü tek seferde çıkarır ve montaj ekibinin işidir; montaj sırası yerden ısıtma nasıl yapılır yazısında anlatılır.
İlk ısıtmadan sonraki 2–3 hafta içinde suda çözünmüş hava ayrışır. Bu dönemde yerden ısıtma hava alma işlemini bir ya da iki kez tekrarlamak ve basıncı izlemek gerekir. Sonrasında düzenli bir tesisatta yılda bir kontrol yeterlidir.
Sezon başı kontrolü
Isıtma sezonu açılmadan önce basınç okunur, kombi 20–30 dakika çalıştırılır, debimetreler ve ses kontrol edilir. Her şey normalse hava almaya gerek yoktur. Belirti varsa 7 adımlık işlem uygulanır.
Isı pompalı sistemde nelere dikkat edilir?
Isı pompası kombiye göre düşük gidiş sıcaklığında ve yüksek debide çalışır; havalı bir devre verimi kombiden daha çok düşürür ve cihazın akış hatası vermesine yol açabilir. Tampon tank varsa onun pürjörü de kontrol edilir. Isı pompası iç ünitesinin kendi pürjörü ve hava alma programı olabilir; bu ayar cihazın kılavuzuna göre yapılır.
| İlk dolum | Sezon başı | |
|---|---|---|
| Kim yapar | Montaj ekibi | Kullanıcı ya da servis |
| Yöntem | Boşaltma vanasından devre devre yıkama | Pompa kapalıyken pürjörden devre devre tahliye |
| Süre | Devre başına birkaç dakika, toplam 1–2 saat | 30–60 dakika |
| Tekrar | İlk ısıtmadan sonraki 2–3 haftada 1–2 kez | Yılda 1 kez ya da belirti olunca |
Yerden ısıtma hava alma sırasında sık yapılan 6 hata
- 1 · Pompa çalışırken hava almak
- Hava devrede dolaşmaya devam eder, pürjörden yalnız bir bölümü çıkar. Önce pompa durdurulur.
- 2 · Bütün devreler açıkken işlem yapmak
- Su en kısa ve en kolay devreden akar, havalı devre yerinde kalır. Devreler tek tek açılır.
- 3 · Basıncı tamamlamayı unutmak
- Hava alındıktan sonra basınç 1 barın altına düşerse kombi çalışmaz ya da tesisat yeniden hava çeker.
- 4 · Fazla su basmak
- Soğukta 2,5 barın üstüne çıkan tesisat ısınınca emniyet ventilinden su atar.
- 5 · Otomatik pürjörün kapağını sıkı kapatmak
- Kapağı sıkı kapalı otomatik pürjör havayı atamaz. Kapak hafif gevşek bırakılır.
- 6 · Sıcak tesisatta pürjörü açmak
- Sıcak su ve buhar yanık riski taşır. Su ılıdıktan sonra işlem yapılır.
Ne zaman servis çağrılmalı?
Aşağıdaki durumlarda kendiniz uğraşmayın: basınç her hafta 0,5 bardan fazla düşüyorsa, iki kez yerden ısıtma hava alma yapıldığı hâlde ses ve soğuk oda devam ediyorsa, kollektör bağlantılarında damlama varsa, emniyet ventili su atıyorsa ya da kombi aynı arıza kodunu tekrar veriyorsa. Sürekli basınç kaybı gizli bir kaçağa, sürekli hava ise genleşme tankı ya da pompa sorununa işaret eder.
Eski ve yıpranmış kollektörlerde pürjör ve vanalar zamanla sızdırır. Kollektör değişecekse devre sayısına uygun set seçilir; ISITMAX’ın paslanmaz çelik kollektör seti otomatik pürjör, boşaltma vanası ve isteğe göre debimetreyle gelir. Devre vanalarının türleri ve hangisinin ne işe yaradığı yerden ısıtma vanaları yazısında.
Yerden ısıtmada hava alma hakkında sık sorulan sorular
Yerden ısıtma hava alma nasıl yapılır?
Kombi ve pompa kapatılır, 15–30 dakika beklenir. Kollektördeki devre vanaları kapatılıp yalnız biri açık bırakılır, pürjör kesintisiz su gelene kadar açılır. Her devre sırayla aynı şekilde işlenir, sonra tüm vanalar açılır ve basınç soğukken 1,5–2 bar aralığına tamamlanır.
Yerden ısıtma hava alma ne sıklıkla yapılmalı?
Düzenli bir tesisatta yılda bir kez, sezon başında kontrol yeterlidir. Yeni doldurulmuş sistemde ilk ısıtmadan sonraki 2–3 haftada bir ya da iki kez tekrarlanır. Ses, soğuk oda ya da basınç düşmesi görülürse ayrıca yapılır.
Kombi açıkken hava alınır mı?
Önerilmez. Çalışan pompa havayı devre içinde dolaştırır ve pürjöre ulaşmasını zorlaştırır; ayrıca sıcak su yanık riski taşır. Kombiyi kapatıp suyun durulmasını beklemek hem daha güvenli hem daha etkilidir.
Hava aldıktan sonra basınç kaç bar olmalı?
Sistem soğukken 1,5–2 bar. Su ısındıkça genleşir ve çalışma basıncı 2–2,5 bar civarına çıkabilir. Soğukta 1 barın altı eksik su, 2,5 barın üstü fazla dolum demektir. Kombi üreticisinin kılavuzundaki değer önceliklidir.
Hava aldım ama oda hâlâ ısınmıyor, ne yapmalıyım?
O devrenin debimetresine bakın. Şamandıra sıfırda kalıyorsa devre vanası ya da termostatik başlık kapalı kalmış olabilir. İşlemi bir kez daha tekrarlayın; sorun sürerse tıkanıklık ya da dengesiz debi ihtimali için servis çağırın.
Tesisatınızı anlatın, kollektör ve devre planını birlikte çıkaralım
Isıtılan alan, devre sayısı, ısı kaynağı (kombi ya da ısı pompası) ve yaşadığınız belirti — bu dört bilgiyle sorunun havadan mı başka bir sebepten mi kaynaklandığını birlikte değerlendiriyor, gerekiyorsa kollektör ve malzeme teklifini hazırlıyoruz.
ISITMAX · 1995’ten beri ısıtma sistemleri · E-posta gönder
Paslanmaz çelik kollektör setleri
Kombi ve ısı pompası ile uyumlu tesisat
Yazar: Şükrü Şimşirkaya — ISITMAX İmalat ve Mühendislik
ISITMAX 1995’ten beri elektrikli ve sulu yerden ısıtma sistemleri üretir. Basınç, süre ve debi değerleri konut tipi kapalı devre tesisatlar için genel aralıklardır; kombi ve ısı pompası üreticisinin kılavuzu önceliklidir. Son güncelleme: 30.09.2026.
İlgili sayfalar
Devamı
- Sulu yerden ısıtma
- Borulu sistem — merkez sayfa
- Kollektör nedir?
- Parçalar ve çalışma mantığı
- Paslanmaz çelik kollektör seti
- Debili ve düz modeller
- Yerden ısıtma vanaları
- Devre, termostatik ve boşaltma vanaları
- Kombi ayarı
- Gidiş sıcaklığı ve çalışma düzeni
- Yerden ısıtma ısıtmıyor
- Olası sebepler ve çözümleri
- Yerden ısıtma nasıl yapılır?
- Montajın aşamaları
