Yerden ısıtma borusu nasıl döşenir?
Boru tipi seçildikten sonra sistemin performansını belirleyen şey döşemedir: hangi aralıkla, hangi desende, kaç metrelik devrelerle ve hangi testten sonra şapın altına girdiği. Bu adımların hepsi şap dökülmeden önce yapılır ve sonradan düzeltilemez. Boru tipi, oksijen bariyeri ve malzeme seçimi ayrı bir konudur — onun için yerden ısıtma borusu seçimi sayfasına bakın. Bu sayfa işin saha tarafını anlatıyor.
Boru hangi katmanın arasında durur?
Sulu sistemde boru, ısıyı yukarı vermek zorundadır. Bu yüzden altındaki katman en az üstündeki kadar önemlidir.
- Taşıyıcı döşeme
- Kaba beton. Yüzeyi temiz ve kaba pürüzlerden arındırılmış olmalı — boru doğrudan çakıl üzerine serilmez
- Isı yalıtım levhası
- Isının alt kata kaçmasını engeller. Yoğunluğu 20 – 30 kg/m³ bandındadır; alt sınır 20 – 22 kg/m³. Yalıtımsız döşemede boru aralığını sıkmak kaybı telafi etmez, yalnız faturayı büyütür
- Kenar yalıtım bandı
- Duvar dibine çepeçevre çekilir ve şapa 5 mm genleşme payı bırakır. Bu bant unutulursa şap duvara yapışır ve ısınıp soğurken çatlar
- Boru
- Yalıtımın üzerine, seçilen desen ve aralıkla sabitlenir
- Şap
- Boru üstünden ölçülerek 45 – 70 mm çimento şap. Bu ölçü borunun üzerinde kalan kalınlıktır, toplam şap kalınlığı değil
- Kaplama
- Kaplamanın ısı direnci 0,15 m²K/W üst sınırını aşmamalıdır. Bu sınırın üstündeki bir kaplama, doğru döşenmiş bir sistemi bile etkisiz bırakır
Üç döşeme deseni
Salyangoz (bifilar)
Boru odanın dışından içe doğru sarmal ilerler, merkeze varınca aralardan geri döner. Gidiş ve dönüş boruları yan yana durduğu için zemin sıcaklığı oda boyunca en dengeli dağılan desen budur. Standart uygulamada varsayılan tercihtir.
Yılan (serpantin)
Boru ileri geri gider. Uygulaması kolaydır ama sıcak su girişten çıkışa doğru soğuduğu için oda içinde sıcak ve daha serin bölgeler oluşur. Dar koridorlarda ve küçük ıslak hacimlerde kullanılır.
Kenar bölge sıklaştırması
Dış duvar ve pencere önü, odanın ısıyı en çok kaybettiği şerittir. Bu şeritte boru aralığı 10 cm‘ye düşürülür. Kenar bölge ayrı bir desen değil, ana desenin üzerine eklenen bir düzeltmedir.
Boru aralığı metrajı belirler
Aralık daraldıkça metrekareye giren boru metresi artar. Metraj hesabı bu tablodan çıkar ve tahmin gerektirmez:
| Boru aralığı | Metrekareye düşen boru | Tipik yeri |
|---|---|---|
| 10 cm | 10,0 m/m² | Kenar bölge, dış duvar önü, ıslak hacim |
| 15 cm | 6,7 m/m² | Standart konut hacmi |
| 20 cm | 5,0 m/m² | İyi yalıtılmış iç hacim |
| 25 cm | 4,0 m/m² | Düşük ısı ihtiyaçlı geniş alan |
Örnek: 150 m²’lik bir konutta 15 cm aralık seçilirse 150 × 6,7 ≈ 1.000 metre boru gerekir. Kenar bölgelerde aralık 10 cm’ye düştüğü için gerçek metraj bunun biraz üstüne çıkar.
Devre uzunluğu ve bükme yarıçapı
Bir devre ne kadar uzarsa, suyun devre boyunca soğuması ve basınç kaybı o kadar artar. Bu yüzden alan tek bir hatla değil, birden çok devreyle döşenir ve devreler kollektörde toplanır.
- 16 mm boruda devre uzunluğu
- 80 – 100 m. Bu sınırın aşıldığı devrelerde çıkış suyu belirgin biçimde soğur ve odanın son bölümü ısınmaz
- 20 mm boruda devre uzunluğu
- 120 – 150 m. İç çapı büyük olduğu için aynı debiyi daha az basınç kaybıyla taşır
- Asgari bükme yarıçapı
- Dış çapın 5 katı. 16 mm boruda bu 80 mm eder. Daha sıkı bükülen boru kesitinde daralır; o nokta ömrü boyunca zayıf halka kalır
- Her devre kollektörde ayrı uçla biter
- Şap altında ek yapılmaz. Devre, kollektörden çıkıp kollektöre döner; arada hiçbir bağlantı noktası bulunmaz
Şap dökülmeden önce basınç testi
Bu, sürecin geri dönülemez eşiğidir. Şap döküldükten sonra bulunan bir kaçak, kırım işi demektir. Test bu yüzden pazarlığa açık bir adım değildir.
- Asgari 6 bar, önerilen 10 bar
- Sistem su ile doldurulur ve basınçlandırılır. Basınç en az 2 saat sabit kalmalıdır; iğne kadar düşüş bile araştırılır
- Şap basınç altındayken dökülür
- Test tamamlandıktan sonra basınç boşaltılmaz. Şap, borular basınçlı hâldeyken dökülür — böylece döküm sırasında oluşabilecek bir hasar anında belli olur
- Test kaydı tutulur
- Başlangıç basıncı, süre ve bitiş basıncı yazılı olarak kaydedilir. Bu kayıt, ileride çıkabilecek bir tartışmada elinizdeki tek belgedir
Şap kuruduktan sonra ilk çalıştırma
Yeni dökülmüş şap ıslaktır ve sisteme hemen sıcak su verilirse çatlar. Kademeli devreye alma bir öneri değil, şapın kimyasını korumak için zorunlu bir protokoldür.
- Önce bekleme
- Şap 21 – 28 gün kürlenir. Bu süre boyunca sisteme sıcak su verilmez
- Sonra kademeli ısıtma
- Besleme suyu 20 °C‘den başlatılır ve günde en fazla 5 °C artırılarak işletme sıcaklığına çıkarılır. Aynı kademeli iniş, sezon sonu kapatmada da uygulanır
- Kaplama en son gelir
- Zemin kaplaması, bu ısıtma programı tamamlanıp şap içindeki nem çıktıktan sonra döşenir. Nemli şapın üstüne kapatılan parke sonradan kabarır
En yaygın arıza: delinme
Sulu sistemde boru kendiliğinden patlamaz. Neredeyse bütün arızalar sonradan yapılan bir işten çıkar: zemine vidalanan bir süpürgelik, çakılan bir dübel, sabitlenen bir mutfak dolabı.
- Belirti
- Sistem basıncının sürekli düşmesi, tamamlama suyunun sık devreye girmesi ve zeminde yerel bir nem lekesi
- Tespit
- Devreler tek tek kapatılarak hangi devrenin basınç kaybettiği bulunur, ardından termal kamerayla boru güzergâhı yüzeyden okunur ve delik noktası daraltılır
- Tamir
- Yalnız o nokta açılır; boru kesilip pres manşon veya kaynak bağlantısıyla eklenir. Tamir noktasının yeri kayda geçirilir ve şap kapatılmadan önce yeniden basınç testi yapılır
- Önlem
- Döşeme tamamlandığında boru güzergâhının fotoğrafı çekilir. Bu fotoğraf, ileride zemine yapılacak her iş için haritadır — beş dakikalık bir iş, yıllar sonra bir kırım işini önler
Elektrikli sistemde bu adımların karşılığı
Elektrikli zemin ısıtmada boru, kollektör, devre ve basınç testi yoktur; onların yerine kablo, termostat, hat aralığı ve ohm testi geçer. Adım sayısı azdır, ama atlanamaz olanları aynı ciddiyettedir.
| Konu | Sulu sistem | Elektrikli sistem |
|---|---|---|
| Zemine eklenen kot | Yalıtım + boru + 45 – 70 mm şap | Yaklaşık 3 cm; karbon filmde 1 mm |
| Şap kalınlığı | Boru üstünden 45 – 70 mm | En az 3 cm, ideali 3 – 5 cm |
| Hat aralığı | 10 – 30 cm boru aralığı | Yaklaşık 10 cm, metrekareye ~10 m kablo |
| Kapatmadan önceki test | 6 bar basınç testi, 2 saat | Ohm testi — direnç beklenen aralığın dışındaysa üstü kapatılmaz |
| Duvar ve eşya mesafesi | Kenar bandı ile 5 mm genleşme payı | Duvardan 5 – 10 cm, sabit eşyadan 10 – 20 cm, iki hat arası en az 5 cm |
| İlk çalıştırma | 21 – 28 gün kürlenme, günde +5 °C | Şap kürlendikten sonra; ilk ısınma 20 – 40 dakika |
| Elektrik koruması | — | 30 mA kaçak akım rölesi zorunlu |
| Hedef zemin sıcaklığı | Kaplamaya göre | 22 – 25 °C, azami 45 °C |
ISITMAX’ın ürün hattı elektrikli tarafta yoğunlaşır: TMax ısıtma kablosu, EasyMat şilte ve şapsız uygulamalar için karbon film. İki sistemin maliyet ve işletme karşılaştırması için boru seçimi sayfasındaki karar tablosuna bakabilirsiniz.
Projenizi anlatın, döşeme planını birlikte çıkaralım
Dört bilgi yetiyor: ısıtılacak alanın oda oda ölçüsü, zemin kaplaması, binanın yalıtım durumu ve zeminde kaç santim kot payınız olduğu. Bu dördüyle hangi sistemin oturduğunu, hat aralığını, toplam metrajı ve maliyeti çıkarıp aynı gün dönüş yapıyoruz. Kot payı 3 cm’nin altındaysa bunu baştan söyleyin — çözüm değişiyor.
E-posta: E-posta gönder
CE belgeli üretim
20 yıl koşulsuz garanti, iç mekân ısıtma elemanı
Sıkça sorulan sorular
Boru aralığı kaç santim olmalı?
Pratik bant 10 – 30 cm‘dir. Standart konut hacminde 15 cm yaygın seçimdir ve metrekareye 6,7 m boru düşer. Dış duvar ve pencere önündeki kenar bölgede aralık 10 cm‘ye sıkılır. Aralığı daraltmak ısı çıkışını artırır ama metrajı ve basınç kaybını da artırır — bu yüzden tüm alanı 10 cm ile döşemek doğru değil, kenar bölgeyi 10 cm ile döşemek doğrudur.
Bir devre en fazla kaç metre olabilir?
16 mm boruda 80 – 100 m, 20 mm boruda 120 – 150 m. Bu sınır aşıldığında suyun devre sonuna vardığında sıcaklığı düşer ve odanın son bölümü ısınmaz. Büyük alanlar tek devre yerine birden çok devreye bölünür ve devreler kollektörde dengelenir.
Boru ne kadar sıkı bükülebilir?
Asgari bükme yarıçapı dış çapın 5 katıdır — 16 mm boruda 80 mm. Daha sıkı bükülen boruda kesit daralır ve o nokta kalıcı olarak zayıf kalır. Dönüş noktalarında zorlanan bir boru, şap altında yıllar sonra sorun çıkaran noktadır.
Şap kalınlığı ne olmalı?
Boru üstünden ölçülerek 45 – 70 mm çimento şap. Dikkat: bu ölçü borunun üzerinde kalan kalınlıktır, toplam kalınlık değil. Kalın şap ısıyı daha uzun tutar ama geç tepki verir; ince şap hızlı tepki verir ama sıcaklık dalgalanması artar. Sürekli kullanılan mekânda kalın, aralıklı kullanılanda ince tarafta kalınır.
Basınç testi neden şap dökülmeden yapılıyor?
Çünkü sonrasında düzeltmek kırım işidir. Sistem en az 6 bar, tercihen 10 bar basınçla doldurulur ve en az 2 saat sabit kalması izlenir. Test bittiğinde basınç boşaltılmaz — şap, borular basınçlı hâldeyken dökülür ki döküm sırasında oluşan bir hasar anında görülsün.
Şap döküldükten ne kadar sonra çalıştırabilirim?
21 – 28 gün kürlenme beklenir. Sonra besleme suyu 20 °C‘den başlatılır ve günde en fazla 5 °C artırılır. Bu programı atlayıp sisteme doğrudan sıcak su vermek şapı çatlatır. Zemin kaplaması da bu program bittikten sonra döşenir.
Boruya çivi veya vida girerse ne olur?
En yaygın arıza budur. Sistem basıncı sürekli düşer, tamamlama suyu sık devreye girer ve zeminde yerel nem görülür. Devreler tek tek kapatılarak sorunlu devre bulunur, termal kamerayla güzergâh okunur ve yalnız o nokta açılıp pres manşonla eklenir. Döşeme bittiğinde boru güzergâhının fotoğrafını çekmek bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Kenar yalıtım bandı gerçekten gerekli mi?
Gerekli. Şap ısınıp soğudukça genleşir ve büzülür; duvara yapışık dökülen şap bu hareketi yapamayınca çatlar. Bant çepeçevre çekilerek şapa 5 mm genleşme payı bırakır. Sonradan eklenemeyen, unutulduğunda bedeli zeminin tamamı olan bir detaydır.
Elektrikli sistemde de benzer bir test var mı?
Var: basınç testinin karşılığı ohm testidir. Kablonun direnci ölçülür ve beklenen aralığın dışındaysa üstü kapatılmaz. Elektrikli sistemde ayrıca 30 mA kaçak akım rölesi zorunludur; kablo duvardan 5 – 10 cm, sabit eşyadan 10 – 20 cm uzakta kalır ve iki hat arası en az 5 cm bırakılır.
Zeminde kot payım yok, ne yapabilirim?
Sulu sistem yalıtım + boru + şap ile ciddi bir yükseklik ister. Elektrikli sistemde bu yaklaşık 3 cm‘ye, şapsız karbon film uygulamasında 1 mm‘ye iner. Kot payınız 3 cm’nin altındaysa doğru çözüm parke altı karbon film olur — yüzer parke şartıyla.
Devamı
- Yerden ısıtma borusu seçimi
- Pex tipleri, oksijen bariyeri, şap kalınlığı
- Yerden ısıtma nasıl yapılır?
- Aşama aşama uygulama anlatımı
- Kollektör nedir, nasıl çalışır?
- Devrelerin toplandığı nokta
- Yerden ısıtma straforu
- Borunun altındaki yalıtım katmanı
- Seramik mi, laminat mı?
- Kaplamanın ısı direnci ve üst sınır
- Yerden ısıtma malzemeleri
- Sulu ve elektrikli sistem listesi
- Elektrikli yerden ısıtma nasıl çalışır?
- Kablolu sistemin işleyişi
- TMax yerden ısıtma kablosu
- Şap altına döşenen ısıtma kablosu
- EasyMat yerden ısıtma şiltesi
- Hazır aralıklı şilte uygulaması
- Parke altı karbon film
- Şapsız, 1 mm kalınlık
- Yerden ısıtma fiyatları
- Birim fiyat ve örnek hesap
- SafeMax garanti
- Kapsam ve kapsam dışı haller
